O autorze
Ogólnopolski Klaster e-Zdrowie to porozumienie partnerów z obszaru świata nauki oraz świata biznesu, którego koordynatorem instytucjonalnych jest spółka Data Techno Park. Celem klastra jest stworzenie odpowiednich warunków do rozwoju nowoczesnych usług informatycznych w sektorze ochrony zdrowia. Cele te zostaną osiągnięte dzięki współpracy, wymianie wiedzy, doświadczeń i technologii pomiędzy członkami klastra.

„Punkt Wrzenia”: Ośrodki innowacji (IOB) a rozwój technologii informacyjnych w medycynie

Romuald Litwin
Romuald Litwin
Któż z nas nie przywołuje czasami w myślach kreskówek rodem z tygodnika The New Yorker (Daily Cartoon [1]) dla szybkiego opisu sytuacji, które nas w codziennym życiu bawią lub z jakiegokolwiek powodu frustrują? Ten archetyp amerykańskiego humoru wprowadzony został do świadomości społecznej „przeciętnego Kowalskiego” przez krakowski Przekrój na przełomie lat 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku - przedrukowywał wtedy nowojorskie kreskówki i zamieszczał tuż obok scenek z życia Profesora Filutka Z.Lengrena ( Gildia Komiksu) [2] oraz limeryków L.J.Kerna.

Wieść niesie, że umieszczane pod kreskówkami New Yorker’a podpisy powstają na swego rodzaju „giełdzie” cotygodniowego plebiscytu czytelników magazynu. Najlepszy spośród komentarz jest potem publikowany w kolejnym wydaniu magazynu. W tym sensie kreskówki New Yorker’a stały się więc barometrem nastrojów społecznych na wskazania którego wpływa zagregowany, a intelektualnie wybredny, odbiorca tygodnika. Elitystycznego charakteru New Yorker’a dopełnia jednak przede wszystkim ciąg ideai kreowanych przez zupełnie wyjatkowy skład zespołu redakcyjnego, tj. autorów-wolnomyślicieli ‘lakmusowo’ reagujących na zmianę i przejrzyście ją opisujacy.

Dlaczego o tym wspominam? Otóż, w tym roku mija 15-ta rocznica debiutu literackiego jednego z najsłynniejszych autorów kręgu New Yorker’a ostatnich dekad, Malcolma Gladwella. W wydanym w 2000 r. “The Tipping Point: How Little Things Can Make a Big Difference” (w wolnym tłumaczeniu “Punkt Wrzenia: Jak Małe Rzeczy Prowadzą do Wielkich Zmian”) – Gladwell proponuje nowe podejście do teorii innowacji, którą opiera na epidemiologii chorób. Motywem przewodnim jego książki jest właśnie koncepcja postępu.

Szansa powtórnego przewertowania stronic „Punktu Wrzenia” wywołała we mnie pewne przemyślenia na temat roli jaką mogą pełnić instytucje otoczenia biznesu (IOB) w implementacji rozwiązań technologii informacyjnych na niwie medycyny lub szerzej w ochronie zdrowia. Czyżby moje skojarzenia wydawały się Państwu zbyt odległe? Bynajmniej. Tym którzy zapoznali się z wywodem Gladwell’a być może proponowana przeze mnie paralela nawet się spodoba. Resztę zachęcam do lektury oryginału i własnych przemyśleń.

Tak pokrótce. Głównym przesłaniem eseju Gladwell'a jest próba uchwycenia owego szczególnego momentu, w którym myśl/idea /działanie osiąga tzw. ‘punkt wrzenia’ i niewiadomo kiedy, zupełnie nieoczekiwanie staje się szeroko stosowanym standardem. Na bazie teorii uzasadniających epidemie chorób, Gladwell wyjaśnia jak dochodzi do „wybuchowej” niemal popularności rozwiązań innowacyjnych, które potem stają się częścią naszego życia. Zresztą, pomysł na analogie do epidemiologii wypłynął, jak sam autor przyznaje, z jego wcześniejszych doświadczeń jako dziennikarza śledczego współpracującego z The Washington Post, dla którego relacjonował tematykę rozwoju epidemii AIDS w Stanach Zjednoczonych końca lat 80-tych. Tak po prawdzie, termin „Tipping Point” wypracowany został właśnie przez epidemiologów. Kto wie, może zatem Gladwell’owi udało się stworzyć podwaliny teorii „epidemiologii innowacyjności”?

Według Gladwell’a do zmiany przyczyniają się trzy mechanizmy.

Po pierwsze to tzw. „Prawo Unikatów” (The Law of the Few; tłum. wł. ), które tłumaczy w jaki sposób „Wielkie Zmiany” zachodzą na skutek działań jednostek wyróżniających się szczególnymi – unikatowymi - cechami osobowości. Wskazuje on zwłaszcza na trzy typy charaktorologiczne, które określa mianem „Łączników” (Connectors), „Specjalistów” ( Mavens) oraz „Sprzedawców” ( Salesmen). Rolą „Łączników” jest propagowanie, czy też ‘rozsiewanie’, idei wśród możliwie zróżnicowanych grup odbiorców. „Specjaliści” to grupa ekspertów umiejących wzbogacić merytorycznie każdy z pomysłów, a po ich wzbogaceniu przekazać je ku dalszemu uzupełnieniu. „Sprzedawcy” z kolei to osoby o wybitnym darze przekonywania do przyjmowania dojrzewających idei przez jak największe grono odbiorców. Skupieni wokół propagowanej idei gracze stanowią zasadniczą siłę, dzięki której idee osiągają wyżyny obowiązujących trendów.

Po drugie, „Czynnik Lepiszcza” (Stickiness Factor; tłum. wł.) a więc taka cecha, która powoduje, iż odbiorca pozostaje trwale zainteresowany propagowaną ideą.

Po trzecie, „Prawo Kontekstu (Społecznego)” ( The Law of Context; tłum. wł.), które określa czy propagowana w danej chwili idea będzie zaadaptowana w ramach społecznego ‘status quo’ .

Oczywiscie propozycja Gladwell’a nie ma charakteru teorii naukowej i łatwo w niej doszukać się anegdotycznej interpretacji wybranych teorii psychologii społecznej (zwłaszcza eksperymenty Stanleya Milgram’a i Duncana Watts’a) czy liberalnej mikroekonomii. Co czyni ją jednak niebywale atrakcyjną to dobór niezwykle przekonujących przykładów jasno wskazujących, iż spektakularne sukcesy niektórych rozwiązań zależne są od oddziaływania czynników, o których czytamy w „Tipping Point”, a które ośmielam się nazwać mianem „Triady Gladwell’a”.

Wydaje się, iż „Triada Gladwell’a” znakomicie odnosi się do pragmatyki innowacji w sektorze ochrony zdrowia w Polsce. Szczególnie zaś do takich inicjatyw, jak klastry medyczne. Stymulujące oddziaływanie klastrów na otoczenie pozwala w ciekawy sposób wesprzeć proces tworzenia nowoczesnych, w szczególności rodzimych usług teleinformatycznych. Beneficjentem tych rozwiazań jest całe spektrum interesariuszy sektora ochrony zdrowia: od pacjentów, przez klinicystów, po zespoły zarządzające szpitalami, przychodniami czy nawet małymi gabinetami lekarskimi.

Jednym z ciekawszych przykładów tego typu działania jest „Ogólnopolski Klaster e-Zdrowie” (OKeZ) bazujący na zasobach infrastrukturalnych i kapitałowych wrocławskiej spółki Data Techo Park (DTP). Pierwotnie znany jako Wrocławski Medyczny Park Naukowo-Technologiczny, spółka Data Techno Park to wyjątkowy w skali kraju przykład parku technologicznego opartego na idei horyzontalnego wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw branży IT zainteresowanych współpracą z naukowcami i lekarzami w celu tworzenia konkurencyjnych do produktów globalnych korporacji rozwiązań teleinformatycznych wspierających proces diagnostyczno-terapeutyczny i pragmatyke organizacyjną podmiotów medycznych.

Ogólnopolski Klaster e-Zdrowie to jeden z trzech programów wsparcia przedsiębiorczości prowadzonych przez DTP obok Medycznego Centrum Przetwarzania Danych (ITQ Datacenter) konstytuującego infrastrukturę krytyczną oraz Akademickiego Inkubatora Innowacyjności (DTPark Ventures) pełniącego funkcje programu typu ‘seed-capital’ (funduszu zalążkowego). OKeZ powstał w 2007 roku a jego inicjatorem powiązania był Wrocławski Medyczny Park Naukowo-Technologiczny. W skład klastra wchodzi obecnie niespełna 80 podmiotów reprezentujących bardzo zróżnicowane grupę z przedsiębiorstw branży informatycznej, medycznej, doradczej, a także naukowo-badawczej. Głównym celem powstania Klastra było od początku zapewnienie wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw na rynku medycznym i informatycznym (IT-med) poprzez wsparcie procesu tworzenia usług IT dla medycyny.

Jak odnieść "Triadę Gladwell'a" do działań Ogólnopolskiego Klastra e-Zdrowie?

„Prawo Unikatów” zachodzi poprzez wspólne działania projektowe, w czasie których uczestnicy klastra projektują, testują i wdrażają innowacyjne usługi informatyczne, które mają ułatwić funkcjonowania firm w sektorze ochrony zdrowia. Mamy wśród nich „Łączników” w osobach zespołu koordynującego działania klastra, starających się na bieżąco wiązać ze sobą kompetencje członków powiązania reagując na potrzeby rynku. Mamy też "Specjalistów" z jednej strony inżynierów sektora IT, z drugiej lekarzy. Są też „Sprzedawcy”, a wiec zespół handlowy Data Techno Park, który gotowy jest aby prototypowane rozwiazania wesprzeć radą 'prosto-z-rynku', a w miarę przyrostu dojrzałości produktu, natychmiast znależć dla niego odpowiednie miejsce wśród odbiorców branżowych.

"Czynnik Lepiszcza" to narastająca od lat potrzeba implementacji efektywnych i bezpiecznych, teleinformatycznych systemów wymiany danych w sektorze ochrony zdrowia. Bezsprzecznie, pomijając trudności finansowe polskich szpitali, każdy zespół zarządzający ośrodkiem zdrowia w mgnieniu oka zainwestowałby wielkie środki w rozwiązania podnoszące efektywność prowadzonych przez nich przedsiębiorstw (tak! ośrodki zdrowia to także przedsiębiorstwa). A prawdę mówiąc, wszystko jest niemal w zasięgu ręki. Dostęp do należytej infrastruktury zapewnia ItQ Datacenter, który jest jednym z najnowocześniejszych w Europie Środkowo-Wschodniej ośrodków dedykowanych pozyskiwaniu, analizie i bezpiecznej archiwizacji danych medycznych. To właśnie jego zasoby stanowią zaplecze technologiczne dla tworzenia systemów wsparcia sektora ochrony zdrowia poprzez udostępnienie narzędzi do tworzenia aplikacji medycznych. Owe zasoby techniczne uczestnicy powiązania określają mianem „laboratorium IT” lub częściej „platformą deweloperską” Klastra.

A „Prawo Kontekstu (Społecznego)”? Cóż, z tym jest chyba największy problem. Z powodu barier makro-strukturalnych wynikających z wprowadzenia 3,5-letniego 'vacatio legis' dotyczącego ustawy o Systemie Informacji w Ochronie Zdrowia wraz ze znaczącymi opóźnieniami w realizacji kluczowych projektów teleinformatycznych Ministerstwa Zdrowia RP /wdrazanymi przez CSIOZ/, tj. Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych /P1/ i Platformy Rejestrów Medycznych /P2/ niemal całkowicie zniwelowany został popyt na inwestycje w działania typu badawczo-rozwojowego ukierunkowane na rozwój usług oferowanych w modelu ‘chmury obliczeniowej’ (cloud computing).

Zjawisko to jest szczególnie wyraźnie rozpoznawalne wśród mikro i małych przedsiębiorstw branży teleinformatycznej oraz świadczeniodawców sektora ochrony zdrowia potencjalnie zainteresowanych uczestnictwem w rozwoju tego typu usług dla własnych, merkantylnych korzyści. Zauważmy, iż założenia o kompatybilności prac B+R w ramach projektu „Ogólnopolskiego Klastra e-Zdrowie” z proceseami rozwoju nowoczesnej architektury teleinformatycznej narodowego systemu ochrony zdrowia (P1/P2) stanowią jeden z podstawowych celów z punktu widzenia realizacji celów klastra. W obecnej sytuacji cele te stały się niezwykle trudno osiągalne.

Kto wie jak szybko rozwijałby sie OKeZ gdyby zachodziła w pełni "Triada Gladwell'a"?

Autor: Romuald Litwin

Romuald Litwin, Dyrektor ds. Inicjatyw Strategicznych jest odpowiedzialny za dzia łalność dotyczącą sfery badań i rozwoju (B+R) w spółce Data Techno Park (DTP), najbardziej innowacyjnego, rodzimego integratora rozwiązań ‘chmurowych’ (cloud-based solutions) dla sektora ochrony zdrowia w Polsce. Oprócz pracy nad kierunkami rozwoju obszaru B+R, Litwin pełni także funkcję koordynatora powiązania kooperacyjnego Ogólnopolski Klaster e-Zdrowie.

[1] źródło: http://www.newyorker.com/cartoons
[2] źródło: http://www.komiks.gildia.pl/komiksy/filutek/1
POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trwa ładowanie komentarzy...